بررسی باید و نبایدهای راه‌اندازی تجارت مبتنی بر شبكه‌ی تلفن همراه در كشور

، در كشور ایران با نگاه به گسترش استفاده از تلفن همراه انگیزه‌ی رونق چنین تجارتی فراهم است اما باید در نظر داشت كه نیاز به ایجاد تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل علاوه بر فرهنگ استفاده، فراهم آمدن زیرساخت‌های فنی مناسب و ایمن ضرورت دارد؛ چرا كه بحث امنیت در تجارت مبتنی بر شبكه‌های بی‌سیم مساله‌یی است كه به زیرساخت كافی نیاز دارد.

امنیت تجارت مبتنی بر موبایل در سطح پایینی قرار دارد

به عقیده‌ی یك كارشناس ارتباطات با توجه به پایین بودن سطح امنیت تجارت مبتنی بر موبایل در كشور باید برای ارایه‌ی هر سرویس تجاری از طریق تلفن همراه، بحث امنیت آن به خوبی رعایت شود به طوری كه قابلیت اجرایی پیدا كند.
حمیدرضا مختاریان اظهار كرد: وضعیت موبایل در دنیا شبیه ایران است و به طور متوسط ضریب نفوذ تلفن همراه در كشورهای توسعه یافته 91 درصد و در كشورهای در حال توسعه 41 درصد است. M-commerce گرفتن خدمات و انجام عملیات و تبادلات مالی است كه می‌توان آن را از طریق تلفن همراه انجام داد.
مختاریان درباره توانایی تجارت مبتنی بر موبایل تصریح كرد: با توجه به ضریب نفوذ مناسب تلفن همراه در كشور توانایی‌های آن از جمله خرید و فروش بلیت از طریق تلفن همراه كه به حمایت مالی بانك‌ها احتیاج دارد؛ استفاده نهاد‌ها و سازمان‌ها از این بستر،‌ خرید و فروش صدای زنگ، بازی و تصاویر پیش زمینه، خرید و فروش سهام، ارسال اخبار و گرفتن اطلاعات از طریق موبایل انجام شدنی است.

فضای امنیتی مخابرات كشور قادر به پیاده‌سازی تجارت بر بستر موبایل نیست

اما سیدعلی‌اصغر بهشتی - عضو هیات علمی دانشگاه - می‌گوید: ایجاد كسب و كار برروی شبكه‌های موبایل مستلزم امنیت فضای تبادل اطلاعات است و فضای موجود مخابرات سیار ما قادر به ایجاد تجارت الكترونیك بر بستر موبایل نیست.
او با اشاره به اهمیت امنیت فضای تبادل اطلاعات در شبكه‌های موبایل برای راه اندازی M-commerce (تجارت بر بستر شبكه‌های موبایل)، اظهار كرد: آنچه در زیرساخت‌های موبایل برای ایجاد كسب وكار بر این بستر فراهم نیست، بحث اهمیت اطلاعات است.
وی افزود: فضای امنیتی مخابرات سیار به گونه‌ای نیست كه بانكی حاضر به تبادل مبالغ بالا روی بستر موبایل باشد چراكه اطمینان این مبادلات وجود ندارد، جهت این تعامل در جهان سیستم‌های امنیتی گسترده‌ای استفاده می شود كه كاربردهایش در ایران پیاده‌سازی نشده است و از نظر بستر انتقال اطلاعات با مشكل مواجهیم.
به گفته‌ی او همراه اول با توجه به گستردگی فراوان، توسعه‌ شبكه و بالا بردن كیفیت خدمات voice را در اولویت كاری خود قرار داده است و بر روی این مدل سرمایه‌گذاری كرده است؛ اولویت نداشتن استفاده از MMS یا GPRS كه قابل استفاده در شبكه‌های GSM است و همچنین در دست بودن سیستم باعث می‌شود رشد M-commerce تحت تاثیر قرار گیرد.

موفقیت تجارت بر بستر شبكه‌های سیار دور از ذهن است

محمد فتحیان - عضو هیات علمی دانشگاه - نیازمندی‌های لازم جهت ایجاد Mobile-commerce یا تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل را فراتر از تجارت الكترونیك یا رایانه‌یی دانست و اظهار كرد: نیازمندی‌های اجرای كسب و كار مبتنی بر شبكه‌های موبایل در سطح بالاتری از تجارت الكترونیكی قرار دارند كه شامل زیرساخت‌های فنی، دانش- حقوقی و كاربردی می‌شود.
وی معتقد است: موفقیت تجارت بر بستر شبكه‌های سیار به جای تجارت الكترونیك دور از ذهن به نظر می‌آید زیرا ارتباطات سیار زیرساخت خاص خود را می‌طلبد و كشور ما هنوز در كیفیت صدا با مشكل رو برو است و ضعف كیفیت خدمات در حركت سیار كاملا احساس می‌شود.
فتحیان ضعیف بودن كیفیت ارایه‌ی خدمات موبایل را عاملی در كاهش قابلیت اعتماد لازم برای تجارت دانست و تصریح كرد: ‌بستر كنونی موبایل اعتماد لازم برای كسب و كار را فراهم نمی‌آورد زیرا اولین موضوع در تجارت بحث اعتماد است و اگر استفاده از كاربردی كه فراهم می‌آید برای كاربر عام آسان نباشد، این كاربر جذب بازار نخواهد شد و چندان نتوانستیم این تجارت را به معنای واقعی محقق سازیم.

زیرساخت فعلی مخابرات جوابگوی تجارت مبتنی بر شبكه‌های بی‌سیم نیست

به گفته‌ی یك كارشناس تجارت الكترونیكی، نسل دوم تلفن همراه در كشور قادر به توسعه‌ی تجارت بر بستر شبكه‌های موبایل نیست و به طور قطع باید زیرساخت‌ها به سمت نسل‌های آینده پیش بروند.
بابك امیری با اشاره به این كه در كشور تكنولوژی موبایل توسعه یافته است اظهار كرد: شیوه‌ی كسب و كار با M-commerce متفاوت است؛ راحتی دسترسی و كار با تلفن همراه از جمله مزایای تجارت مبتنی بر این شبكه است زیرا با تلفن همراه می‌توان به راحتی به اینترنت وصل شد و خرید اینترنتی كرد؛ به عنوان نمونه راه‌اندازی سیستم پرداخت قبض تلفن همراه با سیستم پیام كوتاه از آن جمله است.
امیری افزود: كاربردهای مبتنی بر تكنولوژی M-commerce باید تعریف و توسعه یابد؛ جا افتادن تلفن همراه در جامعه‌ی ما فرصت مناسبی است تا صنعت تجارت مبتنی بر شبكه‌ی موبایل با جدیت بیشتری پیگیری شود.
او زیرساخت‌های مخابراتی فعلی را حایز اهمیت دانست و تصریح كرد: با شبكه‌ی همراه اول نمی‌شود به اینترنت وصل شد؛ كاربردهای M-commerce در همراه اول تنها تبلیغات و در بهترین حالت پرداخت از طریق پیام كوتاه است بنابراین با این نسل تلفن همراه در كشور عملا M-commerce نخواهیم داشت و تعریف برایش محدود خواهد بود.

زیرساخت كشور برای تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل مناسب نیست

حمید غلامیان - عضو هیات علمی دانشگاه - هم معتقد است: نوبت آن رسیده است كه اپراتورهای تلفن همراه به سمت ارایه‌ی سرویس‌های خدماتی مختلف و رونق تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل (M-commerce) باشند.
او با اشاره به این كه Mobile-commerce بر بستر شبكه‌های بی‌سیم و یا وایرلس بنا شده است، اظهار كرد: هر سیستمی كه بتواند بر بستر وایرلس خدمات ارایه كند، می‌تواند در حیطه‌ی تجارت مبتنی بر موبایل قرار بگیرد؛ تجارت مبتنی بر موبایل گونه‌ای از تجارت الكترونیكی است كه تحت شبكه‌های وایرلس صورت می‌گیرد و نمی‌شود آن را مستقل فرض كرد.
او ویژگی تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل كه آن را ممتاز ‌كرده و توجه آن را نسبت به تجارت الكترونیك بالا می‌برد، زیرساخت آن دانست و افزود: زیرساخت‌های این نوع تجارت كاملا در داخل ایران و در محدوده‌ی خود تعریف شده‌اند؛ در تجارت الكترونیكی ممكن است كه سرورهای اصلی در كشورهای دیگر نظیر آمریكا واقع باشد و با وقوع مسایلی چون تحریم كشور ما را تحت تاثیر قرار دهد اما زیرساخت‌های مخابراتی در ایران قرار دارد و می‌تواند كاملا در اختیار طراحان قرار گیرد و متخصصان در مطالعات خود از زیرساخت‌ها بهره بگیرند؛ همچنین باعث می‌شود بتوانیم به شكل مناسب‌تری به تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل بپردازیم.

رشد تجارت الكترونیكی مبتنی بر موبایل به هزینه‌ی فرهنگ‌سازی كم‌تری نیاز دارد

یك كارشناس تجارت الكترونیكی هم معتقد است اتصال به اینترنت نیازمند وجود پیش‌نیازهایی است كه هزینه‌ی لازم آن در تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل (M-commerce) كاسته خواهد شد.
رضا اسعدی اظهار كرد: از دیگر هزینه‌های دولت برای گسترش تجارت الكترونیكی در حوزه‌ی فرهنگ‌سازی استفاده از شبكه‌ای است كه باید سرمایه‌گذاری شود اما تجارت الكترونیكی مبتنی بر موبایل هزینه‌ی فرهنگ‌سازی كمتری را به دنبال خواهد داشت.
او ادامه داد: زیرساخت M-commerce‌ شبكه‌های مخابراتی از جمله سیستم‌های خاص GPS است كه در كشور به سیستم‌های نظامی محدود بوده و هنوز در عرصه‌ی تجارت وارد نشده است. جهت استفاده‌ی تجارت مبتنی بر شبكه‌های موبایل باید توسعه‌ی خطوط موبایل را همچنان افزایش داد و از آنجا كه توسعه‌ی خطوط موبایل تا حدی به روز است، این تكنولوژی قابلیت گسترش خوبی را خواهد داشت اما به گفته‌ی این كارشناس باید زیرساخت‌های حقوقی در راستای گسترش تجارت بر بستر موبایل فراهم شود كه بخش Spaming از جمله بسترهای حقوقی است چراكه نباید استفاده از این تكنولوژی باعث سلب آرامش كاربران شود و باعث شود كه كاربران از استفاده‌ی این تكنولوژی سرخورده شوند؛ تمام سرویس‌هایی كه برروی وب در حوزه‌ی تجارت الكترونیكی وجود دارند، قابل ارایه بر شبكه‌ی موبایل هست